İZNİKLİ ÖĞRETMEN ORHAN SARGIN’dan,
Emekli General/ Milletvekili Sadık Aldoğan’a Açık Mektup!!!
Türk Siyasi Hayatında Açık Mektuplar (1950-1960)
Açık mektup geleneği, yakın tarihimizde Osmanlı Devleti’nden Türkiye Cumhuriyeti’ne
intikal eden bir siyaset yapma ve kamuoyu oluşturma aracı olarak karşımıza çıkmaktadır.
Açık mektuplar, Yeni Osmanlıların ortaya çıktığı 1860’lı yıllarda başlamış; zaman içinde
yoğunluğunu ve önemini kaybetmişse de günümüze kadar devam etmiştir. Özellikle açık
mektupların yoğunlaştığı yıllar, II. Meşrutiyet’ten başlayarak 1965 yılına kadar geçen süreyi
kapsar. Açık mektuplar, ilk bakışta bireysel olarak bir siyaset yapma yöntemi olarak
değerlendirilebileceği gibi diğer taraftan da bir konuda kamuoyu oluşturma amacını taşıdığı
söylenebilir.
Açık mektuplar genelde dönemin iktidar partisinin liderlerini ve partinin icraatlarını
hedef almaktadır. Bundan dolayı açık mektuplarda muhalif bir anlayış, eleştirel bir yaklaşım
ve siyasi polemikler göze çarpmaktadır. Ancak sayısı az da olsa bazı açık mektuplarda,
muhalefet partileri, liderleri ve bu partilerin siyasi çizgileri, iktidar yanlısı kişiler tarafından
eleştirilmişlerdir.
Orhan Sargın’ın mektubu, 1950 öncesinde önce Demokrat Partili sonrasında, Millet
Partili olan Afyon Milletvekili emekli General Sadık Aldoğan’a (2) 14 Mayıs seçimlerinden
hemen sonra yazılan bir açık mektuptur.
Yazar açık mektubunda 1946-1950 arası dönemi renkli siyasetçisi ve sık sık
dokunulmazlığının kaldırılması yönünde girişimler olan Sadık Aldoğan’ın muhalefet
üslubunun sertliği üzerinde durmakta ve siyasetçiye dilini değiştirmesi yönünde telkinde
bulunmaktadır. Sargın mektubunda, seçilmiş milletvekili de olsalar, konuşmalarına özen
göstermeleri gerektiğini belirtmekte. Onların, davranış ve konuşmalarıyla vatandaşlara
örnek olmalarını önermektedir.
Oehan Sargın’ın mektubu (1950), kişisel eleştiri amacıyla yazılan açık mektuplar
arasında yer almakta olup, siyasi portreler yazılırken bu tür yayınların da göz ardı
edilemeyecek bilgileri içerdiğini gösteren iyi bir örnektir.
(1) Açık Mektup: Her hangi bir kişiye ya da kuruma yazılmakla birlikte kamuoyunu
etkilemek amacıyla basın organlarında yayımlanan bir mektup türü.
(2): Sadık Aldoğan (d. 1888 – ö. 21 Ekim 1965), Asker ve siyasetçi.Topçu Harp Okulu ve Harp
Akademisi'ni bitirmiştir. TSK çeşitli kademelerinde görev almıştır. TBMM VIII. Dönem Afyon
milletvekilliği ile Kurucu Meclis CKMP Temsilciliği (6 Ocak 1961 – 25 Ekim 1961) ve Anayasa
Komisyonu üyeliği yapmıştır.
